برچسب: مصدق

0

ملی شدن صنعت نفت و پیش زمینه هایش

بیست و نهم اسفند ماه سال ۱۳۲۹ قانون ملی شدن صنعت نفت ایران به تصویب مجلس سنا رسید. این رویداد برگ مهمی از تاریخ مبارزاتی مردم ایران را رقم زد و تاریخ معاصر را به بعد و قبل از خود تقسیم کرد. اول تیر ماه همان سال کمیسیون خاص نفت با شرکت اکثریت اعضای «جبهه ملی ایران» و نزدیکان دکتر مصدق در مجلس شانزدهم تشکیل شد. شمار اعضای کمیسیون ۱۸ تن بود که اعضای سرشناس ان عبارت بودند از: دکتر محمد مصدق، خسرو قشقائی، الهیار صالح، حسین مکی، جمال امامی، حائری زاده و دکتر شایگان. این کمیسیون برای بررسی لایحه موسوم به «گس گلشائیان» تشکیل شد و نهایتا ان را ناقض استقلال ایران و قراردادی خواند که منافع ملت ایران را تامین نمی کند. این کمیسیون نهایتا در ۱۷ اسفندماه لایحه ملی شدن را به مجلس ارائه کرد که در ۲۴ اسفند ماه با اکثریت قاطع تصویب شد. متن لایحه بدین شرح است:

«به ‌نام سعادت ملت ایران و به‌ منظور کمک به تأمین صلح جهانی، امضاکنندگان ذیل پیشنهاد می ‌نمائیم که صنعت نفت ایران در تمام مناطق کشور بدون استثناء ملی اعلام شود یعنی تمام عملیات اکتشاف، استخراج و بهره ‌برداری در دست دولت قرارگیرد.»

چند روز قبل از مرگ نخست وزیر رزم ارا، شاه به دکتر مصدق پیشنهاد نخست وزیری داد اما مصدق ان را رد کرد. ابهاماتی درباره علت عدم پذیرش پست وزارت وجود دارد ولی می توان حدس زد که مصدق قدرت طلب نبود که صرفا دنبال پست و مقام هم باشد. برای او حفظ و حراست از منافع ملت ایران و بازستاندن استقلال ایران مهمتر بود. این فشارهای او بود که در ان شرایط وخیم و هرج و مرج پس از ترور، کمیسیون را مجاب به ان پیشنهاد کرد. بعضی از تاریخ دانان درباری و تحلیلگران سلطنت طلب، نهضت ملی ایران را تنها از جنبه اقتصادی قضاوت و بررسی می کنند که اکثرا نتایج شان خطاست. نهضت ملی ایران بعد از سقوط رضاشاه و پیدایش فضای ازادی نسبی بعد از شهریور ۱۳۲۰ اغاز شد و مهمترین هدفش کوتاه ساختن دست استعمار از ایران بود و شرکت نفت انگلو ایرانیان در جنوب هم نماد استعمار محسوب می شد. دومین هدف جنبش، ناسیونالیستی بود بدین معنا که ایرانیان مردمانی با ان تاریخ کهن در طی ۲۰۰ سال اخیر زیر سلطه و نفوذ انگلیس و روس بودند و از خود استقلال نداشتند. هدف دوم نهضت ملی ایران کوتاه ساختن دست انگلیس از ایران و قطع نفوذ ان کشور در مملکت بود و مردم بر این بودند که تمام مشکلات ما زیر سر انگلیس است. هدف بعدی سیاسی بود، ایرانیان در نظر داشتند که قدرتهای خارجی دیگر در تصمیم گیری سیاسی مسائل ایران مداخله نکنند. خصوصا بعد از شهریور ۲۰ که اکثرا بر این باور بودند که «رضا شاه را انگلیسی ها اوردند و خودشان هم بردند». هدف بعدی البته اقتصادی بود و با افشاگری هائی که درباب قرارداد ننگین ۱۹۳۳ توسط شخص امضا کننده یعنی تقی زاده و نمایندگان توده ای و البته دکتر مصدق و ملیون در مجلس ملی انجام گرفت، دروغهای رژیم گذشته نقش بر آب شد و فعالان جنبش به فکر بیرون کردن انگلیس افتادند.

1

آنهایی که برای تولد شاه افسانه سرایی میکنند، باید برای اعدام دکتر حسین فاطمی پاسخگو باشند

غوغای شاه پرستان و شاه الهی‌ها به مناسبت صدمین سالروز تولد او در ۴ آبان را دیدید، شنیدید، و خواندید. اجازه دهید سالروز تاریخی‌ دیگری را در ماه آبان، یادآوری کنم: ۷ آبان ۱۳۳۳...

0

حضور جمعی از هموندان جبهه ملی بر سر مزار دکتر محمد مصدق

بر اساس برنامه تنطیمی سازمان توسعه اجتماعی و فرهنگی جبهه ملی ایران – سامان ششم در ۲۹ مرداد ۹۸ جمعی از هموندان جبهه ملی به پاس نکوداشت نام و یاد دکتر محمد مصدق بر...

0

کودتای سرد

این سخن که سپاه در شرف به دست گرفتن قدرت در ایران است یا اینکه اصلاً موفق به این کار شده است، مدتهاست که از این قلم به آن قلم و از این دهان...

0

پیروزی حقوقی در دادگاه لاهه و خیزش ۳۰ تیر

۱۹خرداد ۱۳۳۱وقتی رسیدگی در لاهه آغاز شد مصدق طی نطق کوتاهی به طور خلاصه زمینه‌ای از جنبه‌های سیاسی و اخلاقی قضیه به دست داد، ولی تأکید کرد این جنبه حقوقی مسأله است که باید...

0

خیزش ۳۰ تیر؛ گواهی یکی از جان گذشتگان ۳۰ تیر ۱۳۳۱

صبح روز ۳۰ تیر بود مردم از اطراف و اکناف تهران به طرف مجلس راه افتادند.جلو دادگستری آمدیم. در آنجا، سرهنگ طاهری، افسر شهربانی آدم قسی القلبی بود که با عده ای نیروی سوار...

0

کناره گیری ناگهانی دکتر مصدق در شامگاه ۲۵ تیر ماه ۱۳۳۱؛ نخست وزیری که نمی خواست تدارکاتچی باشد!

دکتر مصدق در ساعت ۸ شب بیست و پنجم تیرماه ۱۳۳۱ بدون اطلاع دوستان، همکاران، مشاوران یا وزیران کابینه استعفانامه ی خود را برای شاه به کاخ سعدآباد ‌فرستاد :پیشگاه مبارک اعلیحضرت همایون شاهنشاهیچون...

0

نطق مصدق در مجلس شورای ملی؛ مخالفت جدی با طرح خودمختاری در کابینه رزم آرا

طرحی که آقای سپهبد رزم آرا به مجلس آورده‌اند طرح تجزیه ایران است… دیروز گرفتار بودم وپذیرائی داشتم دوساعت بعداز ظهر این ماده واحده را خواندم وخواستم نطق خودم را تهیه کنم خانواده‌ام گفت...

0

سفر دکتر حسین فاطمی به عراق و شگفتی از به پیشواز آمدن و استقبال مردم عراق!

دکترفاطمی در راس یک هیات پنج نفره درهفتم اردیبهشت ۱۳۳۲به عنوان شرکت درجشن تاجگذاری شاه فیصل، به عراق عزیمت کرد. شور و هیجان عمومی مردم عراق در استقبال و دیداردکتر فاطمی طی مسافرت او...

0

اولین اقدام دکترمصدق پس از نخست وزیری

نخستین جایی که دکتر مصدق از پس از نخست وزیری آن بازدید کرد، زندان و نخستین لایحه دولت، لایحه آزادی زندانیان سیاسی بود. او از رییس شهربانی خواست که…————————-دوازدهم اردیبهشت ۱۳۳۰، دکتر محمد مصدق...

0

کودتا، بحران، مردمسالارى

بعضی از حامیان کودتای آژاکس ۲۸ مرداد، می گویند که برکناری نخست وزیر بوسیله دربار قانونی بود. دکتر مصدق در دفاعیات خود دردادگاه گفت که اگر جابجایی دولت با اقدامی نظامی قانونی بود، پس...