سه گام تا رسیدن به پرتگاه پوپولیسم 

انقلاب ایران بعد از چهار دهه از عمر سیاسی وعبور از تلاطم های گوناگون اما تا به امروز توانسته به صورت کجدار و مریز صلابت و اقتدار خود را حفظ کند. اما آنچه که در سالهای اخیر در افق سیاسی ایران مشاهده می شود نشانی از عبور با اقتدار در آن چشم نمی خورد و گویی حکومت به سمت پوپولیسم و حتی در نگاه بدبینانه تر به سمت فاشیسم سوق پیدا می کند. دلیل این تغییر رویه را می توان ترس حکومت از اینده و اتفاقاتی که با روی کار امدن دونالد ترامپ، رئیس جمهور امریکا و افکار پوپولیستی او به روشنی در جمهوری اسلامی دید که سبب شد تا جمهوری اسلامی تلاش کند برای بقای خود، مسیر جدیدی را در پیش بگیرد. این تغییر رویه را جمهوری اسلامی بعد از آنکه در بهار سال ۹۷ دولت امریکا به صورت یکطرفه از برجام خارج شد که همین امر باعث بازگشت تحریم های ظالمانه ای بر علیه مردم ایران شد، عملا کلید زده شد. در حالی که به عقیده بسیاری از کنشگران و روشنفکران ایرانی گمان می رفت با شدت گرفتن تحریم ها همگرایی و همراستایی (سیاست ایجابی) حکومت با مردم و جناح های درون قدرت تقویت شود تا این دوره سخت با شدت کمتری از زندگی مردم عبور کند. این سیاست (سیاست ایجابی) در گام نخست به خوبی در پیش گرفته شد اما در سال جاری گویی ورق کاملا برگشت و حکومت با تغییر موضع خود از سیاست ایجابی به سیاست سلبی روی آورد. به عقیده تحلیلگران در این سیاست که حکومت در پیش گرفته، نشانه های از پوپولیسم و سقوط جامعه به روشنی مشهود است. این سیاست به گونه ای است که کشور نه تنها ره به صلح و امنیت نمی برد بلکه جامعه به سمت هرج و مرج و قطبی شدن سوق پیدا می کند. در تشریح این دیدگان سه گام را می توان برشمرد.

گام نخست افزایش تنش و بحران افرینی در کشور است که گروه های تندرو داخلی با دو سناریو این سیاست را پیش می برند. نخست می خواهند با چوب لای چرخ دولت گذاشتن و صدها حربه دیگر دولت را ناکارآمد نشان دهند و مردم را از دولت روحانی مایوس کنند. تاسفبارتر اینکه این تندروها از هیچ عمل غیراخلاقی نیز فروگذار نیستند. شیوه کار آنها به گونه ای است که نمی خواهند اجازه دهند، دولت در عمل به وعده های انتخاباتی و اهداف برنامه ریزی شده خود توفیق پیدا کند.از سوی دیگر می خواهد به حوزه اجرائی دولت ورود پیدا کنند و با سیاست های عوامفریبانه، نقط ضعف هایی که در دولت وجود دارد و یا خود مسبب آن ضعف ها بوده‌اند را خود اصلاح کنند.نمونه بارز آن را میتوان دخالت اشکار قوه قضائیه و سپاه در حیطه هایی دانست که نه در حوزه وظایف انهاست و نه اجازه ورود به این حوزه ها دارند. اما این نهادها با بی شرمی و وقاحت وارد حوزه های مدیریتی و اجرائی کشور می شوند. در سناریو دوم تلاش می کنند فضای بین المللی را علیه کشور متشنج کنند. در توضیح این استدلال می توان به سرنگونی هواپیمای اوکراینی و یا عدم تصویب لایحه FATF اشاره داشت که این مشکلات هزینه های گزافی را علیه دولت و مردم در پی داشته است.

گام دوم تسخیر و تصاحب ارکان های مهم قدرت است. در ایران سه نهاد قوه قضائیه، قوه مقننه و قوه مجریه سکان اداره کشور را دارند. که دو قوه مهم از حیطه اختیارات تندرو ها کم یا بیش خارج است. از این رو تندرو ها تلاش می کنند در گام اول سکان مجلس و در گام دوم دوره آتی ریاست جمهوری را به دست بیاورند. براین اساس شاهده خیزش تندرو ها به سمت مجلس هستیم. در اولین حرکت تندرو ها تلاش کردند با ابزار شورای نگهبان هم مانع از ثبت نام بسیاری از شخصیت ها و احزاب در انتخابات مجلس شوند و هم در حرکتی کاملا اقتدارگرایانه حجم گسترده ای از نامزدهای دوره یازدهم مجلس را رد صلاحیت کردند که زمینه برای حضور چهره های تندرو و عوامگرایی همچون حمیدرسایی یا محمدباقر قالیباف و یا چهرهای تندرو دیگر باز کنند. چهره هایی که در یک انتخابات فرمایشی هم حتی توان رقابت با سایر رقبا رو ندارند.با این توصیف اگر شخصیت های عوامفریبی همچون محمدباقر قالیباف که در مدیریت ضعیف و ناکارآمدی که در شهرداری تهران نشان داد و فساد مالی و دزدی که از خود بجا گذاشت، در راس قوه مقننه قرار بگیرند می توان تصور کرد که چه فاجعه ای در پیش روی کشور خواهد بود.

گام سوم را باید در ایدئولوژی و ساختار فکری و فرهنگی که از سوی حکومت دیکته می شود، جستجو و مشاهد کرد. در سال گذشته پروژه ای بنام گام دوم انقلاب کلید خورد که حکومت به دنبال اجرائی و عملیاتی کردن آن است. به بیان دیگر جمهوری اسلامی در صدد تبیین فرایند تحقق اهداف انقلاب اسلامی است که این حامل به پنج مرحله است. مرحله اول، «انقلاب اسلامی» و مرحله دوم، «تشکیل نظام اسلامی» است. بنابر نظر رهبر جمهوری اسلامی، کشور از این دو مرحله عبور کرده و وارد مرحله سوم که تحقق اهداف انقلاب یا همان «تشکیل دولت اسلامی» شده است. از نقطه نظر رهبر جمهوری اسلامی، مراحل چهارم و پنجم که همان «تشکیل کشور اسلامی» و «تشکیل دنیای اسلامی» است که برای رسیدن به آنها، وظایف و انتظاراتی طی بیانیه گام دوم مشخص شده که از مردم و کارگزاران نظام اسلامی خواسته شده تا بطور کامل آنرا انجام دهند. با این توضیح آنچه حکومت این روزها انجام می دهد همان خط فکری است که تبیین کرده است.

همه آنچه که در این سه گام تشریح شد حکایت از آن دارد که جمهوری اسلامی قدم در مسیری گذاشته است که خود نشان از حرکت جامعه به سمت پوپولیست و فاشیست است که آینده چندان روشنی برای کشور در پی نداشته و ندارد. از این رو روشنفکران و قشر اِلیت جامعه باید بکوشد تا با روشنگری و آگاهی بخشی مانع از سوق حکومت به این سمت شوند.

۱ دیدگاه

  1. جمیله گفت:

    این کشور به سیاستمدارانی نیاز داره که از ترس مشت همسایه زن و ناموس خودشون و کشور رو تحویل اجنبی ندهند ، چون وارد شدن در بزرگترین و ننگین ترین قرارداد تاریخ ایران که همان برجام بود تمثیل همین صحبت بالا بود و بس ، چون آمریکایی و اروپایی نداره گفتن گزینه رو میزشون جنگه ، سیاستمدارای ترسو و پشت هم انداز هم رفتند و باوجود اخطارهای مکرر رهبری ننگ به بار آوردند .
    حتی من بعنوان یک زن عادی از این سرزمین ، میدانستم که آمریکا پای توافق و قرار داد نمانده و قرار داد رو نقض خواهد کرد.
    .
    و حالا وسط گندی که زدید طبق معمول جای پذیرش مسئولیت و رها کردن مردم و دست کشیدن از گندکاری بیشتر ، اصولگراها که اکثر قریب به اتفاقشون جان برای مردم و کشور میدن رو مقصر جلوه میدهید،
    قابل توجه جانبعالی و امثالهم که سعی دارید ایران رو به انحاط بکشونید باید بگم چه آشوبی که آبان ماه انجام شد و چه هواپیمای اکراینی که مردم رو غمگین و سیاه پوش کرد زیر سر کسانی بود و هست که نتوانستند مردم و کشور ما رو از بیرون نابود کنند و این دسیسه ها و فتنه ها و ولواها بر گرفته از وطن فروشانی هست که لباس خدمت میپوشند و به ۸۰ میلیون انسان زنده و به سرزمین مادری خود خیانت میکنند .
    مطلب قابل توجه دیگر اینکه هرکس با یک سیستم معمولی میتواند یک چنین نامه ای رو جعل کند و اینکه اگر بر فرض محال صحت هم داشته باشد رئیس دولتی که خواب است و از مسائل مهم کشوری که خود شخصا با عواملش مسئول اجرائیات کشور است خبر ندارد و صبح جمعه یا شنبه با خبر میشود ، احتمالا جناب آقای رئیسی خواستند خبر بهشون برسونند و از خواب بیدارشون کنند تا به گوشه ای از وظایفشون عمل کنند . مطلب دیگر در مورد وعده های انتخاباتی آقای روحانی با جسارت در تریبون ملی اعلام کردند که هیچ آدم عاقلی باور نمیکنند که بشود مشکلات را در طی زمانی که وعده داده بودند حل کرد و اینکه صرفا یک وعده بوده است ، خوب چه مانده که کسی بخواهد ایشان یا شلغم های بنفشش را نالایق نشان دهد ؟؟؟؟؟؟؟؟

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.