روز شمار کودتا ،۲۷ مرداد ۱۳۳۲

۱۸اوت ۱۹۵۳ (۲۷ مرداد ۱۳۳۲) خیابانهای تهران پس از چند روز تظاهرات صدها هزار نفری نسبتا خلوت بود. زیرا شب پیش از آن، “لوی هندرسون” سفیر آمریکا که از خارج به تهران بازگشته بود به دیدار دکتر مصدق که در منزل بود شتافته بود و به او متذکر شده بود که تظاهر کنندگان اتباع آمریکا را آشکارا تهدید می کنند و اگر تظاهرات [ضد شاه و ضد استعمار و سلطه] ادامه یابد دولت آمریکا ایران را “منطقه ناامن” اعلام خواهد کرد و اتباع خود را از اینجا خارج خواهد ساخت. با این که دکتر مصدق متوجه طرح نقشه بر ضد خود بود، از مردم خواست که از تظاهرات دست بردارند و به ماموران انتظامی هم دستور داد که مانع ادامه تظاهرات شوند و این همان وضعیتی بود که طراحان نقشه براندازی آرزوی آن را داشتند. مولفانی که بعدا در این زمینه کتاب نوشته اند متذکر شده اند که اگر کارگران دو کارخانه هم در خیابانها بودند، توطئه ۲۸ مرداد نمی توانست به این آسانی به نتیجه برسد – دکتر مصدق در صفحه ۱۸۲ خاطرات خود نوشته است که هندرسون مانند “گریدی” سفیر سابق آمریکا در تهران بی نظر نبود و به همین سبب “ایدن” مقام انگلیسی در کتابش از او سپاسگزاری کرده است. همان ایدنی که نوشته است جنبش مصدق نفوذ ما را در خاورمیانه متزلزل کرده و ادامه حکومت او بر ایران برای انگلستان بسیار ناگوار است.

استیو نی ال Steve Neal” تاریخدان آمریکایی در تالیف ۳۶۸ صفحه ای خود “هری و آیک Harry & Ike” ترومن و آیزنهاور را از لحاظ تشابه و تضاد در سیاست و اندیشه و سلیقه بررسی کرده و در آن قسمت که مربوط به براندازی دکتر مصدق است چنین نوشته است: اختلاف نظر ترومن و آیزنهاور بر سر حذف دکتر مصدق زیاد بود. ترومن (از حزب دمکرات) زیر فشار انگلیسی ها که می خواستند دولت دکتر مصدق بر هر ترتیب حتی با لشرکشی برکنار شود نمی رفت، اما آیزنهاور (از حزب جمهوری خواه) از همان آغاز زمامداری در ژانویه ۱۹۵۳ در این براندازی تسلیم نظر انگلیسی ها شد. ترومن بارها به انگلیسی ها گفته بود که برانداختن دولتی که برگزیده مردم و محبوب آنان است قضیه ای نیست که به فراموشی سپرده شود و روزگاری پاسخ آن را با بهای سنگین باید داد، زیرا که “تاریخ” و حافظه مردم را نمی توان پاک کرد. مولف در صفحات ۲۹۶ و ۲۹۷ کتاب خود پاسخ کتبی آیزنهاور به گوشزد برادر خود “ادگار” که حرفهای مردم را برایش نوشته بود به عنوان سند به این شرح چاپ کرده است: در ژانویه   ۱۹۵۳ ما با خطر فوری از دست دادن ایران، واقع در منطقه ای با ۶۰ درصد ذخایر نفت جهان، رو به رو بودیم و اینک این تهدید را عمدتا از میان برداشته ایم و … که اشاره به براندازی حکومت مصدق در ۲۸ مرداد (۱۹ اوت ۱۹۵۳) است.

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.