پیامدهای حضور حداقلی مردم در انتخابات مجلس یازدهم

عبدالرضا رحمانی فضلی وزیرکشور در نشست خبری خود (عصر ‌روز یکشنبه سوم اسفندماه) دلیل مشارکت پایین ۴۲.۵ درصدی در کل کشور و ۲۶.۲ درصدی در تهران را ورود بیماری کرونا و شرایط سیاسی و مسائلی مانند سقوط هواپیما، حوادث آبان و دی اعلام و حتی این میزان حضور و مشارکت مردم را قابل قبول عنوان کرد. اما این آمار نشان دهنده مشارکت پایین مردم در طول تمام ادوار مجلس شورای اسلامی است که قطعا علت های زیادی دارد و دلایلی که وزیر کشور در مشارکت حداقلی مردم عنوان کردند، تنها دلایل ظاهری این قضیه است.

برای تحلیل واقع بینانه از عوامل مشارکت حداقلی مجلس باید دلایل بنیادی و اساسی‌تر دیگری را بررسی کرد که متاسفانه کمتر مورد توجه قرار می گیرد. نخستین دلیل را باید در این سخن حضرت ایت الله خمینی (ره)جستجو کرد که گفته بود:«مجلس در رأس همه امور است». این جمله باوجود نشان دهنده‌گی اهمیت و جایگاه مجلس شورای اسلامی است اما در مجلس دهم و مجالس پیشین چه از سوی سایر ارکان اجرائی کشور و چه از سوی خود اعضای مجلس به کرات نشان داده شد که مجلس گاهی نه تنها در راس امور نیست، بلکه مورد توجه هم قرار نمی گیرد.

بی تردید یکی از وظایف اصلی مجلس قانونگذاری و پیگیری نحوه اجرای صحیح قانون است که متاسفانه در مجلس با وجود تصویب قوانین مترقی و خوبی که انجام می شود به دلیل عدم پیگیری و نظارت، مصوبات از سوی سایر نهادهای متولی در کشور مورد بی توجهی و بی مهری قرار می گیرد و اجرا نمی شود. همچنین با وجود در اختیار داشتن ابزار تحقیق و تفحص در قوه مقننه به دلایل و بهانه های گوناگون، از این اختیار قانونی در مجلس به درستی و شایستگی استفاده نمی شود و همین امر جایگاه و شان مجلس را در افکار عمومی تنزل می دهد.

مجلس آینه تمام نمای مردم و ملت ایران است که نمایندگان باید در جهت پیشرفت و ترقی کشور و همچنین حل مشکلات و معضلات کشور تلاش کنند. اما این داستان تکراری است که نمایندگان بعد از انتخاب شدن و رسیدن به کرسی مجلس گویی آنچه مورد توجه قرار نمی دهند، خود مردم است. یکی از دلایل اصلی مشارکت پایین مردم در این دوره به انتخابات مجلس بی توجهی نماینده ها به مردم است، چراکه نمایندگان تا دور بعدی انتخابات به مردم اعتنایی نمی کنند. گویی مردم تنها تا آن زمانی که نیاز انتخاباتی نمایندگان تامین شود، محترم هستند.

مشکل دیگر مجلس همانا نبود سیاست و برنامه راهبردی و استراتژیک کلان است و بیشتر زمان مجلس صرف روزمرگی و بحث و گفتگوهای بی مورد و بی نتیجه می شود. بطوریکه در مجلس کمتر شاهد آن هستیم که در جهت سیاست های کلان و برای برنامه های بلندمدت حرکت و گامی برداشته شود، در حالی که مجلس افق آینده کشور را ترسیم و ریل پیشرفت و ترقی آینده کشور را پایه گذاری می کند.

از سوی دیگر مجلس همانا محل سیاسی کاری و بازی جناحی شده و این موضوع در طول همه ادوار مختلف ضربه مهلکی به پیکره اداره کشور وارد کرده است. به بیان دیگر گویی مجلس تنها محلی برای سیطره جناح ها در اداره کشور و در اختیارگرفتن قدرت از سوی دو طیف سیاسی خاص است که اگر یک طیف اکثریت را در اختیار داشته باشد از سوی طیف دیگر مورد هجمه قرار می گیرد و اگر به صورت تساو ی مجلس حضور داشته باشند به رقابت و جدال برمی خیزند و مصوبات مجلس را محلی برای تسویه حساب های حزبی تلقی می کنند.

باید گفت مجلس یازدهم که با مشارکت پایین مردم تشکیل می شود با موانع و مشکلاتی مواجه خواهد شد. این دوره از مجلس که با اکثریت قاطع اصولگرایان همراه است، نمایندگان به مراتب با مشکلات بیشتری دست و پنجه نرم خواهد کرد، چرا که در مجلس دهم لیست امید با وجود حضوری حداکثری مردم در انتخابات به نوعی پشتوانه قوی مردمی را همراه داشت در حالی که در این دوره به دلیل حضور حداقلی مردم در برگزاری انتخابات، مطالبات حداکثری را از نمایندگان اصولگرا خواهند داشت. همین امر باعث می شود قانونگذاری، پیگیری مصوبات، موضعگیری های داخلی و خارجی و… با سختگیری فزاینده و با کمترین همگرایی از سوی مردم همراه باشد.از سوی دیگر اصولگرایان در دوره های پیشین که حداکثر کرسی های مجلس را در اختیار داشتند، نشان داده اند که می توانند دچار دعواهای درون جناحی شوند و‌ یا تعامل سازنده ای با دولت نداشته باشند. از این رو می توان شاهد تشدید بحران های داخل کشور بود که به شکل های مختلف بروز پیدا خواهد کرد.  با تمام این مشکلات اگر مجلس چند اصل بنیادی و اساسی را رعایت کند، به طور یقین می تواند از این بحران ها به سادگی عبور کند. مجلس باید به اصل قانون بازگردد و وظیفه قانونی خود را که در قانون اساسی به روشنی تعریف شده به درستی اجرا کند. نمایندگان باید شفافیت آرا داشته باشند و تنها منافع ملی را اولویت قرار دهند. نمایندگان باید در عمل نماینده ملت ایران باشند نه فقط رای دهندگان خود. پرهیز از حزب گرایی و رفتارهای حزبی، پیگیری مطالبات مردم و حضور در بطن جامعه، تعامل سازنده با سایر قوا، پرهیز از اقدامات احساسی و عوامگرایانه و پرهیز از منفعت طلبی از جمله موارد دیگری است که باید نمایندگان مجلس یازدهم به آن توجه ویژه داشته باشند.

محمد معین

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.