نطق مصدق در مجلس شورای ملی؛ مخالفت جدی با طرح خودمختاری در کابینه رزم آرا

طرحی که آقای سپهبد رزم آرا به مجلس آورده‌اند طرح تجزیه ایران است… دیروز گرفتار بودم وپذیرائی داشتم دوساعت بعداز ظهر این ماده واحده را خواندم وخواستم نطق خودم را تهیه کنم خانواده‌ام گفت برو راحت[استراحت] کن گفتم کجا راحت کنم؟ من چطورمی‌توانم راحت کنم من کی می‌توانم راحت کنم من باید تاساعت آخرتا جان دربدن دارم از وطنم دفاع کنم ….شما را بخدا قسم می‌دهم شما را بهمان قرآن که دراینجا به آن سوگند خورده‌اید قسم می‌دهم که خوب توجه کنید اگر عرایض من بصلاح مملکت است شما نباید بواسطه یک چیز هائی از صلاح مملکت بگذرید وباید با من همراهی کنید ما در مملکت خیلی کارهای ضروری تر از این داریم.


من هیچوقت نگفته‌ام ونمی گویم شهردار هرشهری را مردم خود انتخاب نکنند زیرا ترتیبی که تاکنون بوده سبب شده که شهردار به افکار مردم توجه نکند وبا پشتیبانی بعضی ازنمایندگان شهردار کسی بشود که مردم او را نخواهند ….ولی باتشکیل دولتهای خودمختار سبب خواهد شد که بعد وطن عزیز ما بدولتهای کوچک تجزیه شود. من شنیده‌ام که نقشه این خودمختاری را چندی قبل یکی از دول سرمایه داری باعلیحضرت همایون شاهنشاه پیشنهاد کرده‌است وچون شاهنشاه وطنپرست با آن موافقت نفرموده‌اند این دولت روی کارآمده‌است که کورکورانه مقصود دول سرمایه داری را انجام نماید.

ای مرگ برافسرانی که باید در راه حیات ومصالح ایران کشته شوند اکنون مجری این نقشه شده و می خواهند نام ایران را ازصفحه تاریخ معدوم نمایند… آنهائی که تاریخ دیده‌اند می‌دانند که دول خود مختار امروز دولی نیستند که ابتدا دولت واحد و قائل بمرکزیت بوده و بعد روی مصالح مملکت آنها قائل به عدم مرکزیت بود وخود را بصورت فعلی در آورند، بلکه اول دولتهای کوچکی بوده‌اند که ضعیف و ناتوان بوده و بواسطه اتحاد و تجمع قوا خواسته‌اند بهتر از منافع خود دفاع نمایند و آن دولتهائی که اصلاً دولت واحد وقائل بمرکزیت بوده وبعداً خود مختار شده‌اند علل دیگری درکار بوده که هریک جداگانه شرح داده می‌شود یا این بوده‌است که بعضی از مللی که از زبان ویا نژادشان با دولت اصلی مختلف بوده احساسات ملی وآزادی وسوء رفتار دولت اصلی سبب شده‌است که آنها دعوی خود مختاری کنند و پس از تهیه زمینه خودرا از دولت اصلی جدا نمایند. و یا اینکه چون دول استعماری از یک دولت واحد وقائل بمرکزیت و نسبتاً قوی نمی‌توانسته‌اند سوء استفاده کنند اسبابی فراهم کرده‌اند که دولت اصلی بدول کوچک تقسیم شود و هریک از قسمت‌های آن را تحت الحمایه و یا منطقه نفوذ خود قرار دهند.
[دکتر مصدق در توضیح علل مخالفت با طرح خودمختاری، سوابق تاریخی کشورهای سوئیس، آلمان، ایتالیا، رومانی و بلغارستان، مراکش، یونان و…را برمی شمرد] خلاصه اینکه اقسام این دول بسیار است و دول بزرگ دنیا این متصرفات و مستعمرات را بدست نیاورده‌اند مگر با ظلم و تزویر وحیل.


چون افکار عمومی دنیا امروز اجازه نمی‌دهد عهد نامه‌ای بصورت قرارداد سال ۱۹۰۷ تنظیم کنند این است که می‌خواهند ایران وطن عزیز ما را با تصویب این ماده بدول خود مختاری تقسیم وبعد قسمتهای مورد احتیاج را تحریک بعدم اطاعت وخودسری کنند وآنها را باندازه‌ای تقویت نمایند بدرجه‌ای برسند که هرچه می‌خواهند ازآنها استفاده نمایند. البته تحصیل امتیاز نفت ویا تمدید امتیاز دارسی از تحت الحمایه‌ای مثل بحرین سهل تراست تا اینکه آنها را ازدولت بزرگی مثل ایران درخواست نمایند…اگر امریکا و انگلستان می‌خواهند دولی تأسیس کنند و از آن دول امتیاز نفت و یا تمدید امتیاز دارسی را بخواهند چه مانعی است که دولت اتحاد جماهیر شوروی هم درآذربایجان و سایر ایالت‌های شمالی این امتیاز را ازپیشه وری امثال آن نخواهد. ممکن است امریکا و انگلستان بگویند ما کارخود را می‌کنیم، آنها هم کار خود را بکنند ومانعی ندارد. ولی ما که ایرانی هستیم، باید از وطن خود دفاع کنیم وبدانیم آن روزی که دولت اتحاد جماهیرشوروی ازپیشه وری امتیازگرفت روزیست که امریکا وانگلیس هم درایران بتوانند بمانند.


ما نمی‌خواهیم امریکا وطن ما را اشغال کند و یا دولت‌های خود مختاری تشکیل دهند که مقصود خودرا ازآنها حاصل نمایند ونه دولت اتحاد جماهیرشوروی قدمی درمملکت ما بگذارد وامتیازی ازدولتهای مخلوق خود تحصیل نماید ما می‌خواهیم ایران دروسط دو همسایه شمال وجنوب بماند.
جلسه ۴۶ مجلس شورای ملی، دوره شانزدهم، ۲۲ تیر ۱۳۲۹

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.